ჰაერი

ქართული

ჰაერი

ელემენტის სიმბოლო

ეტიმოლოგია

ბერძნული - ἀέριος, ლათინური - aerius

წაკითხვა

• ფონეტიკური ტრანსლიტერაცია (IPA): [hɑɛri]
• აუდიო მაგალითი: ჰაერი ^?
• დამარცვლა: ჰა·ე·რი, მრ. რ. არ აქვს

მნიშვნელობა

არსებითი სახელი

➤ ჰაერ-ი, ჰაერ-ის(ა), მრ. რ. არ აქვს    

ბრუნვა	მხოლობითი	მრავლობითი
სახელობითი	ჰაერი	—	—
მოთხრობითი	ჰაერმა	—	—
მიცემითი	ჰაერს / ჰაერსა	—	—
ნათესაობითი	ჰაერის / ჰაერისა	—	—
მოქმედებითი	ჰაერით / ჰაერითა	—
ვითარებითი	ჰაერად / ჰაერადა	—
წოდებითი	ჰაერო	—	—
ყველა სხვა ფორმა იხილეთ ფორმაწარმოების გვერდზე

1. დედამიწის ატმოსფერო — ჟანგბადის, აზოტისა და სხვა უფერო აირების ნარევი, რითაც სუნთქავს ცოცხალი არსება.

   მთის სუფთა ჰაერი. ჰაერის აბაზანა

   • ჭაბუა ამირეჯიბი, „დათა თუთუშხია“

   – დღეს სადმე ქალაქგარეთ ვისამხროთ, საცა ხალვათობაა. ჰაერზე დავსხდეთ, მშვენიერი ამინდია. – ასე მგონია, ირაკლი, მეც.

   ➤ სინონიმები: აირი

წარმოებული ლექსიკა

➤ წარმოებული სიტყვები: ჰაერგამტარი, ჰაერდახშული, ჰაერიანი, ჰაერნაოსანი, ჰაერნაოსნობა, ჰაეროვანი, ჰაეროვნება, ჰაერსადენი, ჰაერსაწინააღმდეგო, ჰაერღუმელი, ჰაერშეუღწევი, უჰაერო, უჰაერობა

➤ შესიტყვებები: ჰაერის აბაზანა, ჰაერს გამოიცვლის, ჰაერში ჰკიდია, ჰაერს ისუნთქავს

➤ იდიომები: ჰაერში დაკიდება •  ჰაერში ჩამოკიდება

თარგმანები

 

• აზერბაიჯანული: hava (az)
• ბერძნული: αέρας (el) მამრ. (aéras), αέριος (el) (aérios), ύφος (el) (ýfos)
• ბულგარული: въздух (bg) მამრ. (vǎzduh)
• გერმანული: Luft (de) მდედრ.
• ესპანური: aire მამრ.
• თურქული: hava (tr); rüzgâr (tr); nefes (tr)
• იაპონური: 空気 (ja) (くうき, kūki)
• ინგლისური: air (en)
• იტალიური: aria (it) მდედრ.
• პოლონური: powietrze (pl) საშ.
• პორტუგალიური: ar (pt) მამრ.  ; atmosfera (pt) მდედრ.
• რუსული: воздух (ru) მამრ. (vozdux); люфт (ru) (ljuft)
• სომხური: օդ (hy) (ōd)
• უკრაინული: повітря (uk) (povitrja)
• ჩინური:
  • ჩინური (ტრად.): 空氣 (zh) (kōngqì)
  • ჩინური (გამარტ.): 空气 (zh) (kōngqì)
• ფრანგული: air (fr) მამრ.
• შვედური: luft (sv), atmosfär (sv)

წყაროები და რესურსები

• ქართული ენის განმარტებითი ლექსიკონი, ტომი 8, სვეტი 1616-1617, თბილისი, 1964 წელი.
• იხილეთ ქართული ვიკიპედიის სტატია „ჰაერი“
• „ჰაერი“ ქართული ენის განმარტებით ონლაინ-ლექსიკონში
• ქართული ენის ორთოგრაფიული ლექსიკონი, ვარლამ თოფურია, ივანე გიგინეიშვილი, თბილისი „განათლება“, 1998, გვ. 826

• საჯარო მოხელის ორთოგრაფიულ-სტილისტიკური ლექსიკონი, თამარ ვაშაკიძე, ავთანდილ არაბული, თეა ბურჭულაძე, თბილისი, 2022, გვ. 617

• სულხან-საბა ორბელიანი, ლექსიკონი ქართული : [ორტომეული], ტ. 2, თბილისი: „მერანი“, 1993, გვ. 465.