ღვინო

ვიქსიკონი გვერდიდან
ნავიგაციაზე გადასვლა ძიებაზე გადასვლა

ქართული[რედაქტირება]

ღვინო[რედაქტირება]

ეტიმოლოგია[რედაქტირება]

მეცნიერთა უმეტესობის აზრით წინარექართულ ენაში პროტო-ინდო-ევროპული ენიდან[1][2] — ერთ-ერთი თეორიის თანახმად კი — პროტო-სომხური ენის საშუალებით მოხვდა.[3][4] ზურაბ სარჯველაძის მიერ წამოყენებული თეორია[5] ამ სიტყვის წმინდა ქართველურ ეტიმოლოგიასთან დაკავშირებით, დასავლელმა[6][7] და ქართველმა[1][8] მეცნიერებმა მკაცრად გააკრიტიკეს და უარყვეს იგი.

წაკითხვა[რედაქტირება]

მნიშვნელობა[რედაქტირება]

ღვინო ღვინის ჭიქაში
არსებითი სახელი[რედაქტირება]
  1. ალკოჰოლური სასმელი, რომელიც ყურძნის წვენის დადუღებით მზადდება.
    წითელი ღვინო. ქართული ღვინო. ღვინის ჭურჭელი
    • 1960: ნოდარ დუმბაძე, მე, ბებია, ილიკო და ილარიონი
    დილით მე და ილარიონი ბარბაცით მივათრევდით სახლში ილიკოს და ღვინით სავსე გუდას.
    • 1939: კონსტანტინე გამსახურდია, დიდოსტატის კონსტანტინეს მარჯვენა
    მკვლელებსა და ლოთებს აგრე სჩვევიათ, ჯერ ღვინითა და სისხლით გაილეშებიან, შემდგომ ამისა მოჰყვებიან ცრემლების ნთხევას.
    • 1924: მიხეილ ჯავახიშვილი, ჯაყოს ხიზნები
    ღვინით შებრუჟებული ჯაყო შესდგა და უარესად აყვირდა.
    ➤ სინონიმები: ნუნუა
    ➤ მსგავსი მნიშვნელობის სიტყვები: მაჭარი, ახტაშირა
    ➤ უფრო ზოგადი ცნებები: სასმელი, სითხე
  2. ალკოჰოლური სასმელი, რომელიც სხვა ხილისაგან მზადდება ღვინის (მნიშვ. 1) მსგავსად.
    ვაშლის ღვინო. ალუბლის ღვინო
    ➤ უფრო კერძო ცნებები: სიდრი

წარმოებული ლექსიკა[რედაქტირება]

➤ წარმოებული სიტყვები: დააღვინებს, დაღვინდება, დაღვინება, დაღვინებული, საღვინე, ღვინია, ღვინიანი, ღვინიო, ღვინისმჟავა, ღვინისფერი, ღვინოავარდნილი, ღვინობისთვე, ღვინონასვამი
➤ შესიტყვებები: თავი ღვინო, თავანკარი ღვინო, შუმი ღვინო, სახარჯო ღვინო, შუა ღვინო, დამდგარი ღვინო, საძველო ღვინო, დაძველებული ღვინო, ძველი ღვინო, გალა ღვინო, მოჭანგული ღვინო, მოჭვანგული ღვინო
➤ იდიომები: ღვინისთვის უკბენია, ხატის ღვინო, ხატის ღვინო დაულევია, ღვინო მოერევა, ღვინო ერევა, ღვინო მოეკიდება, ღვინო შეუჯდება, ღვინო გაუჯდება, ღვინოში იხრჩობა, ღვინით გაჟღენთილი, ღვინოს იპარავს, ღვინოში ბანაობს, ღვინოს თავს გადაუქცევს, თხლეზე ღვინის დაყენება, ღვინის გადაბრუნბა, ღვინოს გადაიღებს, ღვინის კლიმვა, ღვინის ჩაკობულვა, ღვინოს ბუნგი მისცა, ღვინის თბილი, ღვინის დასალევი, ღვინოს ხელი აქვს, ღვინის მონაყვა, ბჟუქურა ღვინო, ღვინის ქვა


თარგმანები[რედაქტირება]


წყაროები და რესურსები[რედაქტირება]

  1. 1.0 1.1 Gamkrelidze, Ivanov: Indo-European and the Indo-Europeans: A reconstruction and historical analysis of a proto-language and a proto-culture (vols. I-II). Berlin / New York, 1994-1995
  2. Soviet Anthropology and Archeology, Volumes 22-23, International Arts and Sciences Press, 1985
  3. *ɣwino- in Kartvelian Etymology database compiled by Sergei Starostin "Несомненный индоевропеизм (повидимому, from протоарм. *ɣwino-m, арм. gin); см, напр, Климов 1981, 171, Климов 1994, 78-82 (хотя автор настойчиво пытается избежать выведения из протоармянского, оно все же представляется наиболее вероятным)."
  4. Hračʿeay Ačaṙean (1971–79), Hayerēn armatakan baṙaran [Dictionary of Armenian Root Words], in 4 vols (second edition), Yerevan: Yerevan State University, volume I, page 559
  5. hainc’ p’enrixi, zurab sarǰvelaje (Heinz Fähnrich, Surab Sarjveladze) (2000), k’art’velur enat’a etimologiuri lek’sikoni [Etymological Dictionary of the Kartvelian Languages] (second edition), Tbilisi: Tbilisi Sulkhan-Saba Orbeliani State University Press.
  6. Georgij A. Klimov (1998), Etymological Dictionary of the Kartvelian Languages, New York, Berlin: Mouton De Gruyter
  7. Bouda, Karl (1950). "Beitrage zur etymologischen Erforschung des Georgischen", Lingua 2
  8. Dzidziguri, Shota (1988). "Life of the Word", Tbilisi: Tbilisi State University Publishing