შინაარსზე გადასვლა

ღვინო

ვიქსიკონი გვერდიდან

ქართული

[რედაქტირება]

ეტიმოლოგია

[რედაქტირება]

მეცნიერთა უმეტესობის აზრით წინარექართულ ენაში პროტო-ინდო-ევროპული ენიდან[1][2] — ერთ-ერთი თეორიის თანახმად კი — პროტო-სომხური ენის საშუალებით მოხვდა.[3][4] ზურაბ სარჯველაძის მიერ წამოყენებული თეორია[5] ამ სიტყვის წმინდა ქართველურ ეტიმოლოგიასთან დაკავშირებით, დასავლელმა[6][7] და ქართველმა[1][8] მეცნიერებმა მკაცრად გააკრიტიკეს და უარყვეს იგი.

წაკითხვა

[რედაქტირება]

მნიშვნელობა

[რედაქტირება]
ღვინო ღვინის ჭიქაში
  1. ალკოჰოლური სასმელი, რომელიც ყურძნის წვენის დადუღებით მზადდება.
    წითელი ღვინო. ქართული ღვინო. ღვინის ჭურჭელი
    • 1960: ნოდარ დუმბაძე, მე, ბებია, ილიკო და ილარიონი
    დილით მე და ილარიონი ბარბაცით მივათრევდით სახლში ილიკოს და ღვინით სავსე გუდას.
    • 1939: კონსტანტინე გამსახურდია, დიდოსტატის კონსტანტინეს მარჯვენა
    მკვლელებსა და ლოთებს აგრე სჩვევიათ, ჯერ ღვინითა და სისხლით გაილეშებიან, შემდგომ ამისა მოჰყვებიან ცრემლების ნთხევას.
    • 1924: მიხეილ ჯავახიშვილი, ჯაყოს ხიზნები
    ღვინით შებრუჟებული ჯაყო შესდგა და უარესად აყვირდა.
    ➤ სინონიმები: კახური, ზედაშე, დგვიფი, ნუნუა, ჟოქო, შალამურა, წყალკვინტელა, შემი, არმუჯი, შუაღვინო, მაჭარი, შამანი, ახტაშირა, მახალი, ბოღლიწო
    ➤ მსგავსი მნიშვნელობის სიტყვები: მაჭარი, ახტაშირა
    ➤ უფრო ზოგადი ცნებები: სასმელი, სითხე
  2. ალკოჰოლური სასმელი, რომელიც სხვა ხილისაგან მზადდება ღვინის (მნიშვ. 1) მსგავსად.
    ვაშლის ღვინო. ალუბლის ღვინო
    ➤ უფრო კერძო ცნებები: სიდრი

წარმოებული ლექსიკა

[რედაქტირება]
➤ წარმოებული სიტყვები: დააღვინებს, დაღვინდება, დაღვინება, დაღვინებული, საღვინე, ღვინია, ღვინიანი, ღვინიო, ღვინისმჟავა, ღვინისფერი, ღვინოავარდნილი, ღვინობისთვე, ღვინონასვამი
➤ შესიტყვებები: თავი ღვინო, თავანკარი ღვინო, შუმი ღვინო, სახარჯო ღვინო, შუა ღვინო, დამდგარი ღვინო, საძველო ღვინო, დაძველებული ღვინო, ძველი ღვინო, გალა ღვინო, მოჭანგული ღვინო, მოჭვანგული ღვინო
➤ იდიომები: ღვინისთვის უკბენია •  ხატის ღვინო •  ხატის ღვინო დაულევია •  ღვინო მოერევა •  ღვინო ერევა •  ღვინო მოეკიდება •  ღვინო შეუჯდება •  ღვინო გაუჯდება •  ღვინოში იხრჩობა •  ღვინით გაჟღენთილი •  ღვინოს იპარავს •  ღვინოში ბანაობს •  ღვინოს თავს გადაუქცევს •  თხლეზე ღვინის დაყენება •  ღვინის გადაბრუნბა •  ღვინოს გადაიღებს •  ღვინის კლიმვა •  ღვინის ჩაკობულვა •  ღვინოს ბუნგი მისცა •  ღვინის თბილი •  ღვინის დასალევი •  ღვინოს ხელი აქვს •  ღვინის მონაყვა •  ბჟუქურა ღვინო •  ღვინის ქვა

თარგმანები

[რედაქტირება]


წყაროები და რესურსები

[რედაქტირება]
  • საჯარო მოხელის ორთოგრაფიულ-სტილისტიკური ლექსიკონი, თამარ ვაშაკიძე, ავთანდილ არაბული, თეა ბურჭულაძე, თბილისი, 2022, გვ. 528
  • ნეიმანი ალ., ქართულ სინონიმთა ლექსიკონი, მესამე გამოცემა, თბ.: „განათლება“, 1978, გვ. 442.
  • სულხან-საბა ორბელიანი, ლექსიკონი ქართული : [ორტომეული], ტ. 2, თბილისი: „მერანი“, 1993, გვ. 250.
  1. 1.0 1.1 Gamkrelidze, Ivanov: Indo-European and the Indo-Europeans: A reconstruction and historical analysis of a proto-language and a proto-culture (vols. I-II). Berlin / New York, 1994-1995
  2. Soviet Anthropology and Archeology, Volumes 22-23, International Arts and Sciences Press, 1985
  3. *ɣwino- in Kartvelian Etymology database compiled by Sergei Starostin "Несомненный индоевропеизм (повидимому, from протоарм. *ɣwino-m, арм. gin); см, напр, Климов 1981, 171, Климов 1994, 78-82 (хотя автор настойчиво пытается избежать выведения из протоармянского, оно все же представляется наиболее вероятным)."
  4. Hračʿeay Ačaṙean (1971–79), Hayerēn armatakan baṙaran [Dictionary of Armenian Root Words], in 4 vols (second edition), Yerevan: Yerevan State University, volume I, page 559
  5. hainc’ p’enrixi, zurab sarǰvelaje (Heinz Fähnrich, Surab Sarjveladze) (2000), k’art’velur enat’a etimologiuri lek’sikoni [Etymological Dictionary of the Kartvelian Languages] (second edition), Tbilisi: Tbilisi Sulkhan-Saba Orbeliani State University Press.
  6. Georgij A. Klimov (1998), Etymological Dictionary of the Kartvelian Languages, New York, Berlin: Mouton De Gruyter
  7. Bouda, Karl (1950). "Beitrage zur etymologischen Erforschung des Georgischen", Lingua 2
  8. Dzidziguri, Shota (1988). "Life of the Word", Tbilisi: Tbilisi State University Publishing