ელემენტი

ქართული

ელემენტი

ეს სიტყვა-სტატია მთავარ გვერდზე იყო გატანილი.

ქიმიური ელემენტების პერიოდული სისტემა

ეტიმოლოგია

ნასესხებია ლათინური სიტყვიდან elementum.

წაკითხვა

• ფონეტიკური ტრანსლიტერაცია (IPA): [ɛlɛmɛntʼi]
• აუდიო მაგალითი: ელემენტი ^?
• დამარცვლა: ე·ლე·მენ·ტი, მრ. რ. ე·ლე·მენ·ტე·ბი, ე·ლე·მენ·ტნი

მნიშვნელობა

არსებითი სახელი

➤ ელემენტ-ი, ელემენტ-ის(ა), მრავლობითი: ელემენტ-ებ-ი, ელემენტ-ნ-ი    

ბრუნვა	მხოლობითი	მრავლობითი
სახელობითი	ელემენტი	ელემენტები	ელემენტნი
მოთხრობითი	ელემენტმა	ელემენტებმა	ელემენტთ / ელემენტთა
მიცემითი	ელემენტს / ელემენტსა	ელემენტებს / ელემენტებსა	ელემენტთ / ელემენტთა
ნათესაობითი	ელემენტის / ელემენტისა	ელემენტების / ელემენტებისა	ელემენტთ / ელემენტთა
მოქმედებითი	ელემენტით / ელემენტითა	ელემენტებით / ელემენტებითა
ვითარებითი	ელემენტად / ელემენტადა	ელემენტებად / ელემენტებადა
წოდებითი	ელემენტო	ელემენტებო	ელემენტნო
ყველა სხვა ფორმა იხილეთ ფორმაწარმოების გვერდზე

1. პირველადი ნივთიერება, საწყისი ერთეული, პირველადი ნაწილაკი.

   • ამ მნიშვნელობისათვის ციტატები არ გვაქვს. დაგვეხმარეთ მოძიებაში.

2. მთელის შემადგენელი ნაწილი; რაიმე ნაგებობის, მოწყობილობის, მექანიზმის დეტალი.

   • ამ მნიშვნელობისათვის ციტატები არ გვაქვს. დაგვეხმარეთ მოძიებაში.

   ➤ სინონიმები: კომპონენტი, ინგრენდიენტი, შემადგენელი, ნაწილი

3. ქიმია: მარტივი ნივთიერება, რომელიც ჩვეულებრივი ქიმიური მეთოდებით არ იშლება შემადგენელ ნაწილებად და წარმოადგენს სხვა რთულ ნივთიერებათა შემადგენელ ნაწილს.

   ქიმიური ელემენტების პერიოდული სისტემა

   • ამ მნიშვნელობისათვის ციტატები არ გვაქვს. დაგვეხმარეთ მოძიებაში.

4. ქიმიური ენერგიის ხარჯზე მცირეძალიანი ელექტრული დენის მისაღები ხელსაწყო.

   გალვანური ელემენტი. მშრალი ელემენტი

   • ამ მნიშვნელობისათვის ციტატები არ გვაქვს. დაგვეხმარეთ მოძიებაში.

5. ძველ ბერძნულ მატერიალისტურ ფილოსოფიაში: ბუნების ერთ-ერთი ძირითადი შემადგენელი ნაწილი (ცეცხლი, წყალი, ჰაერი, მიწა); სტიქია.

   სამყაროს ოთხი ელემენტი

   • ამ მნიშვნელობისათვის ციტატები არ გვაქვს. დაგვეხმარეთ მოძიებაში.

6. ირონიული: რაიმე საზოგადოებრივი წრის წარმომადგენელი.

   პროგრესული ელემენტი

   • ამ მნიშვნელობისათვის ციტატები არ გვაქვს. დაგვეხმარეთ მოძიებაში.

წარმოებული ლექსიკა

➤ წარმოებული სიტყვები: ელემენტარული, ელემენტარიზმი, ქიმიური ელემენტი, გალვანური ელემენტი, მეხუთე ელემენტი

თარგმანები

 

• აზერბაიჯანული: element (az)
• ბერძნული: στοιχείο (el) საშ. (stoicheío)
• ბულგარული: елемент (bg) (element)
• გერმანული: Element (de) საშ.
• ესპანური: elemento (es) მამრ.
• თურქული: element (tr)
• იაპონური: 分子 (ja) (ぶんし, bunshi) 元素 (ja) (げんそ, genso)
• ინგლისური: element (en)
• იტალიური: elemento (it) მამრ.
• პოლონური: element (pl) მამრ. pierwiastek (pl) მამრ. żywioł (pl) მამრ. składnik (pl) მამრ.
• პორტუგალიური: elemento (pt) მამრ.
• რუსული: элемент (ru) მამრ. (element) стихия (ru) (stixija)
• სომხური: տարր (hy) (tarr)
• უკრაინული: елемент (uk) მამრ. (element)
• ფრანგული: élément (fr) მამრ.
• შვედური: element (sv) საშ. grundämne (sv) საშ. ämne (sv) საშ.

წყაროები და რესურსები

• ქართული ენის განმარტებითი ლექსიკონი, ტომი 4, გვერდი 123, თბილისი, 2019 წელი.
• იხილეთ ქართული ვიკიპედიის სტატია „ელემენტი“
• „ელემენტი“ ქართული ენის განმარტებით ონლაინ-ლექსიკონში
• ქართული ენის ორთოგრაფიული ლექსიკონი, ვარლამ თოფურია, ივანე გიგინეიშვილი, თბილისი „განათლება“, 1998, გვ. 265

• საჯარო მოხელის ორთოგრაფიულ-სტილისტიკური ლექსიკონი, თამარ ვაშაკიძე, ავთანდილ არაბული, თეა ბურჭულაძე, თბილისი, 2022, გვ. 280

• ჭაბაშვილი მ., უცხო სიტყვათა ლექსიკონი, თბილისი, 1989, გვ. 150.