ღმერთი

ვიქსიკონი გვერდიდან
Jump to navigation Jump to search

ქართული[რედაქტირება]

არსებითი სახელი[რედაქტირება]

ბრუნვა მხოლობითი მრავლობითი
სახელობითი ღმერთი ღმერთები ღმერთნი
მოთხრობითი ღმერთმა ღმერთებმა ღმერთთ(ა)
მიცემითი ღმერთს(ა) ღმერთებს(ა) ღმერთთ(ა)
ნათესაობითი ღმრთის(ა) / ღვთის(ა) ღმერთების(ა) ღმერთთ(ა)
მოქმედებითი ღმრთით(ა) / ღვთით(ა) ღმერთებით(ა)
ვითარებითი ღმერთად(ა) ღმერთებად(ა)
წოდებითი ღმერთო ღმერთებო ღმერთნო

დამარცვლა:

ღმერ·თი; მრ. რ. ღმერ·თე·ბი

წარმოთქმა:

IPA: [ɣmɛrtʰɪ]

მნიშვნელობა:

[1] რელიგია, მონოთეიზმი, მრავლობითის გარეშე: მონოთეისტურ რელიგიებში სამყაროს პირველწყარო, ერთადერთი შემოქმედი და უცდომელი უფალი, ხშირად უკვდავი, ყოვლისშემძლე.
[2] რელიგია, მითოლოგია, პოლითეიზმი: მრავალთაგან ერთ-ერთი ზებუნებრივი დიდი ძალის მქონე არსება, ხშირად უკვდავი.

ეტიმოლოგია

სიტყვა მოდის წინარექართველური ენიდან, აღდგენილია არქეტიპი *ɣamort-.

მაგალითები:

[მნიშვ. 1] „ჭეშმარიტად, შენა ხარ ღმერთი დაფარული, ისრაელის ღმერთი, მაცხოვარი.“
[მნიშვ. 1] „ჰე, ღმერთო, ერთო, შენ შეჰქმენ სახე ყოვლისა ტანისა.“
[მნიშვ. 1] „არ არის ღმერთი გარდა ალაჰისა, მუჰამედი მოციქულია მისი.“
[მნიშვ. 2] ძველი ეგვიპტელები მრავალ ღმერთს სცემდნენ თაყვანს.
[მნიშვ. 2] ზევსი ბერძნული მითოლოგიის მთავარი ღმერთია.

სინონიმები:

[მნიშვ. 2] ღვთაება, ღმრთაება

წარმოებული სიტყვები:

მამაღმერთი, საღვთო, საღმრთო, უღვთო, უღმერთო, უღმრთო, ღვთიური, ღმერთგადამდგარი, ღმერთგამწყრალი, ღმერთკაცი, ღმერთმანი, ღმერთქალი

მყარი შესიტყვებები:

ღვთის მონა, დედა ღვთისა, ახსენა ღმერთი, ღმერთო ჩემო

იდიომები:

შენ იცი და შენმა ღმერთმა, ღვთით დაკლული, ღმერთმა იცის, ღმერთმა უწყის, ღმერთი, რჯული,

წყაროები და რესურსები:

[მნიშვ. 1, 2] Wikipedia-logo.png იხილეთ ქართული ვიკიპედიის სტატია „ღმერთი
[მნიშვ. 1, 2] ორბელიანის ლექსიკონში
[მნიშვ. 1, 2] აბულაძე, ძველი ქართული ენის ლექსიკონი

თარგმანები[რედაქტირება]