შინაარსზე გადასვლა

ენა

ვიქსიკონი გვერდიდან

ქართული[რედაქტირება]

ენა¹[რედაქტირება]

ეს სიტყვა-სტატია მთავარ გვერდზე იყო გატანილი.
ენა (პირველი მნიშვნელობა)
ენა (პირველი მნიშვნელობა)

ეტიმოლოგია[რედაქტირება]

სიტყვა მოდის ძველქართული ენიდან ენაჲ, წინარექართული ენიდან *nen-

წაკითხვა[რედაქტირება]

მნიშვნელობა[რედაქტირება]

არსებითი სახელი[რედაქტირება]
  1. ანატომია: პირის ღრუში მოთავსებული მეტად მოქნილი და მოძრავი კუნთოვანი ორგანო, რომელიც გემოს გამგები და სამეტყველო ბგერათა საწარმოებელი მთავარი ორგანოა.
  2. გადატანით: ზარის შიგნით ჩამოკიდებული ლითონის ნაწილი, რომლითაც ზარი რეკავს (ხმას გამოსცემს).
  3. გადატანით: მოგრძო და მოძრავი ნაწილი (ფეხსაცმლისა, ქამრისა...)
  4. ადამიანის ბგერითი ნიშნების სისტემა, რომელიც აზრის ობიექტივაციასა და კომუნიკაციას ემსახურება.
  5. ამა თუ იმ ხალხის, ერის ურთიერთობისა და ერთიანობის უმთავრესი საშუალება.
  6. მეტყველების უნარი; მეტყველება, ლაპარაკი.
  7. მეტყველების ნაირსახეობა: სიტყვიერი გამოხატვის თავისებურება: სტილი.
  8. პირობითი ნიშნების, სიგნალების სისტემა ინფორმაციის გადასაცემად; სპეციალურ ნიშანთა სისტემა.
  9. გადატანით: ისეთი მონაცემები, რომლებიც გამოხატავს, ხსნის, ნათელყოფს რაიმეს.
    ➤ სინონიმები: მეტყველება

წარმოებული ლექსიკა[რედაქტირება]

➤ წარმოებული სიტყვები: ენოვანი, ირმის ენა, მზეენაობა, ნაენავი, ორენა, ფურის-ენა, ძაღლის-ენა, ენაამოდგმული, ენაამოუდგმელი, ენაბასრი, ენაბილწი, ენაბლუ, ენაბლუკუნა, ენაბლუობა, ენაბოროტი, ენაბორძიკი, ენაბორძიკობა, ენაბრგვნილი, ენაბრგვნილობა, ენაბრტყელი, ენაგადმოგდებული, ენაგამოყოფილი, ენაგადმოყრილი, ენაგამოვარდნილი, ენაგამშრალი, ენაგარეცხილი, ენაგატლეკილი, ენაგაქლესილი, ენაგესლიანი, ენაგესლიანობა, ენაგრძელი, ენაგრძელობა, ენადაბმით, ენადაბმული, ენადაბმულობა, ენადამტკბარი, ენადასადუმებელი, ენადაუბმელი, ენადაუშრომელი, ენადაცული, ენადაჭერილი, ენადახშული, ენათმეცნიერება, ენათმეცნიერი, ენათსემოქმედება, ენაკბილისმიერი, ენალვიმატი, ენალაქლაქა, ენამარჯვე, ენამახვილი, ენამეტი, ენამეტყველი, ენამზე, ენამზეობა, ენამოთაფლული, ენამოკიდებით, ენამოსწრებული, ენამოქარგული, ენამოშლილი, ენამოშლილობა, ენამოჩლექით, ენამოჩლექილი, ენამოცვეთილი, ენამოხერხებული, ენამრავალი, ენამრავლობა, ენამრუდი, ენამყრალი, ენამძიმე, ენამწარე, ენამჭევრი, ენამჭევრობა, ენანუნისმიერი, ენა-პირი, ენასხარტი, ენატანია, ენატანიობა, ენატარტარა, ენატკბილი, ენაუთქმელი, ენაფხიანი, ენაღვარძლიანი, ენაშენახული, ენაშეუნახავი, ენაჩავარდნილი, ენაჩასაწყვეტი, ენაჩლუნგი, ენაჩლუნგობა, ენაძვირი, ენაძვირობა, ენაწაგდებული, ენაწყლიანი, ენაწყლიანობა, ენაჭარტალა, ენაჭარტალობა, ენაჭიკჭიკა, ენაჭრელი, ენა-ხახა
➤ შესიტყვებები: ენის ზურგი, ენის ძირი, ენის წვერი
➤ იდიომები: ენა მხარზე აქვს გადაკიდებული •  ენა უსწრებს •  ენა უჭრის •  ენა წინ უსწრებს •  ენად გადაქცევა •  ენად გაკრეფა •  ენაზე ადგას •  ენაზე აკერია •  ენაზე არ დაადგება •  ენაზე არაფერი დაამაგრდება •  ენაზე დახვევა •  ენაზე კბენა •  ენაზე კბილის დადგმა •  ენაზე კბილის დაჭერა •  ენაზე უტრიალებს •  ენამ უყივლა •  ენამ უყივლა •  ენას ილესავს •  ენას იწვავს •  ენას უკიდებს •  ენით ნაკვერცხალს იღებს •  ენით ჯარის დატრიალება •  ენის ადგმა •  ენის ამოგნება •  ენის ამოდგმა •  ენის ამოღება •  ენის აყოლა •  ენის გაბრტყელება •  ენის გაგრძელება •  ენის გატეხა •  ენის დაბმა •  ენის დამოკლება •  ენის დატკბობა •  ენის დაშაქვრა •  ენის დაძვრა •  ენის ზიდვა •  ენის მიტანა •  ენის მობრუნება •  ენის მოთაფვლა •  ენის მოკვნეტა •  ენის მოფხანა •  ენის მუცელში ჩავარდნა •  ენის პირში ჩავარდნა •  ენის ქავილი •  ენის შებრუნება •  ენის ჩაგდება •  ენის ჩავარდნა •  ენის ჩაწყვეტა •  ენის წაგდება •  ენის წაგრძელება •  ენის წვერზე ადგას •  გასახმობი ენა •  დათაფლული ენა •  დამდნარი ენა •  დაუყენებელი ენა •  დაშაქრული ენა •  მოქარგული ენა •  გრძელი ენა •  ენა აქვს გადებული •  დასამოკლებელი ენა •  დაბმული ენა •  ენა დაამაგრე! •  ენა გაუხმეს! •  ენა დაუდუმდება •  ენა დაუმუნჯდება •  ენა არ ემორჩილება •  ენა ეყლაპება •  ენა ერთმევა •  ენა დაუმძიმდება •  ენა არ მოუბრუნდება •  ენა არ უდგას პირში •  ენა ექავება •  ენა აეცრება •  ენა უჭრის •  ენა გაეხსნება •  ენა წაუსწრებს •  ენა უყივლებს •  ენას ჩაიგდებს •  ენას ჩაიწყვეტს •  ენას შეუკრავს •  ენას კბილს დააჭერს •  ენას გადაყლაპავს •  ენას ძვალი არა აქვს •  ენის კლიტე •  ალესილი ენა •  ბასრი ენა •  ენა ებორკება •  ენა ვერ იტყვის
➤ ანდაზები: ენას ძვალი არა აქვს, სიტყვას კი ბაჟი  •  ბასრი დანა მწარედ ჭრის და ბასრი ენა უარესადა  •  გრძელი ენა კაცს სიცოცხლეს უმოკლებს •  ღარიბი ღარიბს ლუკმას უოს, მდიდარი ენას გამოუყოფს •  ენა გულის მოციქულია  •  მუნჯის ენა დედამ იცის  •  ყარყუმი რამ მოკლა და თავის ენამა

თარგმანები[რედაქტირება]

წყაროები და რესურსები[რედაქტირება]

  • ალექსანდრე ონიანი, ქართული იდიომები, თბ.: „ნაკადული“, 1966, გვ. 60-65.


ენა²[რედაქტირება]

დეპარტამენტი
მდინარე

ეტიმოლოგია[რედაქტირება]

წაკითხვა[რედაქტირება]

მნიშვნელობა[რედაქტირება]

არსებითი სახელი, ტოპონიმი[რედაქტირება]
  1. დეპარტამენტი საფრანგეთის ჩრდილოეთ ნაწილში, პიკარდიაში.
  2. მდინარე საფრანგეთში, უაზის მარცხენა შენაკადი.

წარმოებული ლექსიკა[რედაქტირება]

თარგმანები[რედაქტირება]

წყაროები და რესურსები[რედაქტირება]

მოძიებულია „https://ka.wiktionary.org/w/index.php?title=ენა&oldid=122318“-დან