ღვინო

ვიქსიკონი გვერდიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება

Flag of Georgia.svg ქართული

ბრუნვა მხოლოობითი მრავლობითი
სახ. ღვინო ღვინო-ებ- ღვინო-ნ-
მოთ. ღვინო- ღვინო-ებ-მა ღვინო-თ(ა)
მიც. ღვინო-(ა) ღვინო-ებ-(ა) ღვინო-თ(ა)
ნათ. ღვინ-ის(ა) ღვინო-ებ-ის(ა) ღვინო-თ(ა)
მოქ. ღვინ-ით ღვინო-ებ-ით(ა)
ვით. ღვინო-(ა) ღვინო-ებ-ად(ა)
წოდ. ღვინო- ღვინო-ებ- ღვინო-ნ-


ღვინო (1)

ღვინო (ღვინისა)

მნიშვნელობა
  1. (არსებითი სახელი) ყურძნის ნაწური, თავისით დადუღებული, ალკოჰოლიანი სასმელი. ◆ შავ ლუდსა, წითელ ღვინოსა განა სულყველას სმა უნდა? (ხალხ). ◆ კახეთი განთქმულია თავისი ვენახებითა და ღვინით (ი. გოგებ.) .
  2. (არსებითი სახელი) სხვა ხილეულის წვენის იგივე წესით დაყენებული მათრობელა სასმელი. ◆ [მოუტანეს] გუდებით წყავის ღვინო (დ. შენგ.)
  3. რთული ფუძის მეორე შემადგენელი ნაწილი. ◆ პურ–ღვინო

წარმოთქმა:

IPA: ɣvɪnɔ:აუდიო მაგალითი: ღვინო ?

შენიშვნა:

ღვინო, მიუხედავად იმისა, რომ "ო" ხმოვნით ბოლოვდება, იკვეცება და ამდენად განსხვავებულად იბრუნვის (ბრუნება იხილეთ ინფოდაფაში).

დამარცვლა:

მხ. რ. ღვი·ნო; მრ. რ. ღვი·ნო··ბი

ეტიმოლოგია:

ღვინის აღმნიშვნელ სიტყვებს თითქმის ყველა ენაში ერთი ძირი აქვს. ქართველურ ენებში იგი გამოითქმის ასე: ღვინო (ქართ.), ღვინი (ზან.), ღვინალ (სვან.). სხვა ინდო-ევროპულ და სემიტურ ენებში: ხეთური: wiyan(a), ლუვიური: wa/i-ya-na, ძვ. ბერძნ.: Οíνος, ლათ: vinum, სომხ.: gini გერმ.: Wein, ინგლ. Wine, რუს. (სლავურ ენებზე): вино, უელს: gwîn, ფრანგ.: vín, ესპ.: vino, იტ.: vino, არაბ.: wainun, ებრ.: yayin, ასირ: înu.
მეცნიერთა უმეტესობის აზრით წინარექართულ ენაში პროტო-ინდო-ევრუპული ენიდან[1][2] — ერთერთი თეორიის თანახმად კი — პროტო-სომხური ენის საშუალებით მოხვდა.[3][4] ზურაბ სარჯველაძის მიერ წამოყენებული თეორია[5] ამ სიტყვის წმინდა ქართველურ ეტიმოლოგიასთან დაკავშირებით, დასავლელმა[6][7] და ქართველმა[1][8] მეცნიერებმა მკაცრად გააკრიტიკეს და უარყვეს იგი.

სინონიმები:

ნუნუა

პარონიმები:

ღვინიო, ღვინია

წარმოქმნილი სიტყვები და გამოთქმები:

(მნიშვ. 1, 2) თავი ღვინო, თავანკარი ღვინო, შუმი ღვინო, სახარჯო ღვინო, შუა ღვინო, დამდგარი ღვინო, საძველო ღვინო, დაძველებული ღვინო, ძველი ღვინო, გალა ღვინო, მოჭანგული ღვინო, მოჭვანგული ღვინო, ღვინისთვის უკბენია, ხატის ღვინო, ხატის ღვინო დაულევია, ღვინო მოერევა, ღვინო ერევა, ღვინო მოეკიდება, ღვინო შეუჯდება, ღვინო გაუჯდება, ღვინოში იხრჩობა, ღვინით გაჟღენთილი, ღვინოს იპარავს, ღვინოში ბანაობს, ღვინოს თავს გადაუქცევს, თხლეზე ღვინის დაყენება, ღვინის გადაბრუნბა, ღვინოს გადაიღებს, ღვინის კლიმვა, ღვინის ჩაკობულვა, ღვინოს ბუნგი მისცა, ღვინის თბილი, ღვინის დასალევი, ღვინოს ხელი აქვს, ღვინის მონაყვა, ბჟუქურა ღვინო, ღვინის ქვა, ღვინოში, ღვინოავარდნილი, ღვინო-არაყი, ღვინობისთვე, ღვინონასვამი, ღვინოსმული, ღვინისფერი, ღვინისმჟავა.

შეადარეთ:

მაჭარი, ახტაშირა

თარგმანები

  1. 1.0 1.1 Gamkrelidze, Ivanov: Indo-European and the Indo-Europeans: A reconstruction and historical analysis of a proto-language and a proto-culture (vols. I-II). Berlin / New York, 1994-1995
  2. Soviet Anthropology and Archeology, Volumes 22-23, International Arts and Sciences Press, 1985
  3. *ɣwino- in Kartvelian Etymology database compiled by Sergei Starostin "Несомненный индоевропеизм (повидимому, from протоарм. *ɣwino-m, арм. gin); см, напр, Климов 1981, 171, Климов 1994, 78-82 (хотя автор настойчиво пытается избежать выведения из протоармянского, оно все же представляется наиболее вероятным)."
  4. Hračʿeay Ačaṙean (1971–79), Hayerēn armatakan baṙaran [Dictionary of Armenian Root Words], in 4 vols (second edition), Yerevan: Yerevan State University, volume I, page 559
  5. hainc’ p’enrixi, zurab sarǰvelaje (Heinz Fähnrich, Surab Sarjveladze) (2000), k’art’velur enat’a etimologiuri lek’sikoni [Etymological Dictionary of the Kartvelian Languages] (second edition), Tbilisi: Tbilisi Sulkhan-Saba Orbeliani State University Press.
  6. Georgij A. Klimov (1998), Etymological Dictionary of the Kartvelian Languages, New York, Berlin: Mouton De Gruyter
  7. Bouda, Karl (1950). "Beitrage zur etymologischen Erforschung des Georgischen", Lingua 2
  8. Dzidziguri, Shota (1988). "Life of the Word", Tbilisi: Tbilisi State University Publishing
მოძიებულია „http://ka.wiktionary.org/w/index.php?title=ღვინო&oldid=66574“-დან