სამთავრო

ვიქსიკონი გვერდიდან
ნავიგაციაზე გადასვლა ძიებაზე გადასვლა

ქართული[რედაქტირება]

არსებითი სახელი[რედაქტირება]

ბრუნვა მხოლობითი მრავლობითი
სახელობითი სამთავრო სამთავროები სამთავრონი
მოთხრობითი სამთავრომ სამთავროებმა სამთავროთ(ა)
მიცემითი სამთავროს(ა) სამთავროებს(ა) სამთავროთ(ა)
ნათესაობითი სამთავროს(ი) სამთავროების(ა) სამთავროთ(ა)
მოქმედებითი სამთავროთი სამთავროებით(ა)
ვითარებითი სამთავროდ(ა) სამთავროებად(ა)
წოდებითი სამთავროვ სამთავროებო სამთავრონო

დამარცვლა:

სამ·თავ·რო; მრ. რ. სამ·თავ·რო··ბი

წარმოთქმა:

IPA: [sɑmtʰɑvrɔ]
აუდიო მაგალითი: სამთავრო ?

მნიშვნელობა:

[1] მონარქიული სახელმწიფოებრივი წარმონაქმნი, რომლის სათავეში დგას მთავარი. საქართველოში ეწოდებოდა მთავრის საგამგებლო ტერიტორიას.
[2] ვისიმე ან რისამე სამფლობელო, სამყოფელი, საბატონო, სამკვიდრებელი.

ეტიმოლოგია:

[მნიშვ. 1, 2] მიღებულია სახელის ფუძის მაწარმოებელი თავსართის „სა-“, არსებით სახელ „მთავარი“-ის შეკვეცილი ფუძისა (-მთავრ-) და ბოლოსართის „-ო“ შეერთებით

მაგალითები:

[მნიშვ. 1] გერმანიაში ე. წ. ტერიტორიული სამთავროები არსებობდნენ გერმანიის იმპერიის შექმნამდე (1871) („ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია“).
[მნიშვ. 2] არჩვებ-ჯიხვების მაღალ სამთავროს, წმინდა მამებსა გამოუქვაბავთ კლდეში სახლები (აკაკი წერეთელი).

წყაროები და რესურსები:

[მნიშვ. 1] Wikipedia-logo.png იხილეთ ქართული ვიკიპედიის სტატია „სამთავრო
[მნიშვ. 1, 2] Searchtool.svg ქართული ენის განმარტებითი ლექსიკონი, ტომი 6, თბილისი, 1960 წელი.
[მნიშვ. 1, 2] „სამთავრო“ ქართული ენის განმარტებით ონლაინ-ლექსიკონში
[მნიშვ. 1, 2] შოშიაშვილი ნ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, გვ. 10, თბ., 1985 წელი.

თარგმანები[რედაქტირება]

ზედსართავი სახელი[რედაქტირება]

ბრუნვა მხოლობითი მრავლობითი
სახელობითი სამთავრო სამთავროები სამთავრონი
მოთხრობითი სამთავრომ სამთავროებმა სამთავროთ(ა)
მიცემითი სამთავროს(ა) სამთავროებს(ა) სამთავროთ(ა)
ნათესაობითი სამთავროს(ი) სამთავროების(ა) სამთავროთ(ა)
მოქმედებითი სამთავროთი სამთავროებით(ა)
ვითარებითი სამთავროდ(ა) სამთავროებად(ა)
წოდებითი სამთავროვ სამთავროებო სამთავრონო

დამარცვლა:

სამ·თავ·რო; მრ. რ. სამ·თავ·რო··ბი

წარმოთქმა:

IPA: [sɑmtʰɑvrɔ]
აუდიო მაგალითი: სამთავრო ?

მნიშვნელობა:

[1] იგივეა, რაც მთავარი

ეტიმოლოგია:

[მნიშვ. 1] მიღებულია სახელის ფუძის მაწარმოებელი თავსართის „სა-“, ზედსართავ სახელ „მთავარი“-ის შეკვეცილი ფუძისა (-მთავრ-) და ბოლოსართის „-ო“ შეერთებით

მაგალითები:

[მნიშვ. 1] ქართველებისათვის „დედა“ მარტო მშობელი არ არის, ქართველი ღვიძლს ენასაც „დედა-ენას“ ეძახის... სამთავრო აზრს – „დედა-აზრს“ (ილია ჭავჭავაძე).

წყაროები და რესურსები:

[მნიშვ. 1] Searchtool.svg ქართული ენის განმარტებითი ლექსიკონი, ტომი 6, თბილისი, 1960 წელი.
[მნიშვ. 1] „სამთავრო“ ქართული ენის განმარტებით ონლაინ-ლექსიკონში